قوله : يستلزم حصول الجزء : مراد دلالت تضمّن مىباشد . قوله : او اللازم : منظور دلالت التزام مىباشد . قوله : و المنطقيّون : صاحب حاشيه دسوقى گفته است : مقصود اكثر منطقيّون مىباشد چه آنكه در بين ايشان برخى همچون اثير الدّين ابهرى دلالت تضمّن و التزام را دلالت عقليّه خوانده‌اند و بعضى ديگر مانند آمدى و ابن حاجب دلالت تضمّن را وضعيّه و التزام را عقليّه دانسته‌اند . قوله : و يخصّون العقليّة : اعمّ از آنكه دلالت عقليّه لفظيه بوده يا غير لفظيّه باشد . قوله : و تقيّد الاولى : مقصود دلالت لفظ بر تمام موضوع‌له مىباشد . قوله : و الثّانية : مراد دلالت لفظ بر جزء موضوع‌له مىباشد . قوله : و الثالثة : منظور دلالت لفظ بر امر خارج لازم از معناى موضوع‌له مىباشد . قوله : و حينئذ : يعنى حين صدق عليها انّها دلالة اللفظ الخ . قوله : و كثيرا ما يتركون هذا القيد : يعنى قيد حيثيّت . متن : و شرطه اللزوم الذهنى و لو لاعتقاد المخاطب بعرف عام او غيره . شرح عربى ( و شرطه ) اى التزام ( هى اللزوم الذهنىّ ) اى كون المعنى الخارجى بحيث يلزم من حصول المعنى الموضوع له فى الذهن حصوله فيه اما على الفور او بعد التأمل فى القرائن و الامارات و